Hè này, Nam được bố mẹ cho về quê ở với ông hai tuần. Sáng nào ông cũng dắt Nam ra vườn tưới rau. Chiều chiều, hai ông cháu vác cần câu ra bờ ao. Lần đầu câu được một chú cá rô, Nam reo to đến nỗi đàn vịt giật mình bơi tán loạn. Tối đến, ông kể chuyện ngày xưa, Nam nằm nghe rồi ngủ lúc nào không biết. Ngày lên phố, Nam ôm ông thật chặt và hứa hè sau sẽ lại về.

Chủ nhật, lớp Hà được cô giáo đưa đi thăm một trang trại nhỏ. Vừa xuống xe, cả lớp đã nghe tiếng gà cục tác, tiếng bò rống vang khắp đồng cỏ. Bác chủ trại dẫn các bạn vào chuồng bê. Những chú bê con lông vàng óng, mắt tròn xoe, cứ dụi đầu vào tay Hà. Hà được cầm bình sữa cho một chú bê uống. Chú uống ừng ực, đuôi ngoe nguẩy. Lúc ra về, Hà cứ ngoái lại mãi, hẹn sẽ trở lại thăm chú bê.

Nguyên liệu: một quả chanh, hai thìa mật ong, một cốc nước ấm và vài viên đá. Cách làm: Bước 1, rửa sạch quả chanh rồi nhờ người lớn cắt đôi. Bước 2, vắt chanh vào cốc, nhớ bỏ hạt để nước không bị đắng. Bước 3, thêm mật ong, rót nước ấm vào rồi khuấy đều cho mật ong tan hết. Bước 4, cho đá vào cốc. Thế là em đã có một cốc nước chanh chua chua, ngọt ngọt để mời cả nhà.

Cả mùa hè, Minh và Tú chơi với nhau như hình với bóng. Hai bạn cùng chăn trâu, cùng tắm sông, chiều nào cũng ra đê thả diều. Con diều của Tú dán bằng giấy đỏ, bay cao nhất xóm. Hôm Minh phải lên thành phố đi học, Tú chạy ra tận đầu làng, dúi vào tay bạn con diều đỏ: “Cậu giữ lấy, hè sau nhớ về nhé!”. Ngồi trên xe, Minh ôm con diều, nhìn mãi về phía con đê, lòng nao nao.

Đường từ nhà Lan đến trường chỉ dài hơn một cây số. Hai bên đường là những ruộng lúa đang thì con gái, xanh mướt một màu. Buổi sáng, sương còn đọng trên lá, mỗi lần gió thổi lại rơi lộp độp xuống vai áo. Mùa mưa, đoạn đường qua cống nhỏ hay ngập, bác bảo vệ kê thêm mấy tấm ván cho các bạn nhỏ bước qua. Lan thích nhất lúc đi ngang vườn nhà bà Tư, thế nào bà cũng gọi với ra: “Đi học ngoan nhé!”. Nhờ vậy, ngày nào Lan cũng muốn đến trường thật sớm.

Cô giáo ra đề: “Kể về một việc em đã làm để giúp đỡ bạn bè”. Na cắn bút mãi mà chưa viết được dòng nào, vì em nghĩ mình chưa giúp ai việc gì lớn cả. Bỗng Na nhớ hôm Hưng bị đau chân, em đã đeo cặp giúp bạn suốt một tuần. Na viết thật thà từng chi tiết nhỏ. Khi trả bài, cô đọc bài của Na cho cả lớp nghe và khen: “Bài văn hay vì em kể đúng điều mình đã làm”. Na sung sướng đỏ bừng mặt.

Giờ thủ công, cô Mai mang đến một xấp giấy màu. Cô gấp, miết, lật thoăn thoắt, chỉ một loáng đã có con hạc giấy xinh xắn đứng trên bàn. Cả lớp trầm trồ. Cô chỉ cho từng nhóm gấp chậm từng bước. Hạc của Tuấn bị lệch cánh, cô cầm tay Tuấn sửa lại thật nhẹ nhàng. Cuối giờ, cả lớp xâu những con hạc xanh, đỏ, tím, vàng thành một dây dài, treo cạnh bảng. Lớp học bỗng rực rỡ như vừa nở hoa.

Đầu năm học, lớp 3B lập một góc đọc sách. Mỗi bạn mang đến một cuốn sách mình thích. Bạn Long được cả lớp bầu làm thủ thư. Long ghi tên từng cuốn vào sổ, dán nhãn ngay ngắn rồi xếp lên giá. Ai muốn mượn sách phải ghi tên vào phiếu và trả đúng hẹn. Giờ ra chơi, góc đọc lúc nào cũng đông. Có bạn đọc truyện cổ tích, có bạn mải mê xem sách về các loài cá. Cô giáo bảo: “Lớp mình có cả một kho báu nhỏ đấy!”.

Chủ nhật, Thảo bày giấy, bút màu ra hiên để vẽ tranh quê. Em tô cánh đồng màu xanh non, con đường đất màu nâu chạy ngoằn ngoèo. Em vẽ thêm dòng sông xanh biếc và mấy cánh cò trắng chao liệng. Góc tranh, Thảo vẽ mái nhà ngói đỏ, bên cạnh là cây rơm vàng óng. Mẹ đi làm về, đứng xem rất lâu rồi bảo: “Tranh của con đẹp quá!”. Thảo cười, em định treo tranh ở góc học tập để ngày nào cũng được ngắm quê mình.

Sáng ngày 20 tháng 10, Mai và em Bin dậy thật sớm. Hai chị em rón rén xuống bếp làm bữa sáng tặng mẹ. Mai bày bánh mì ra đĩa, Bin cẩn thận rót sữa vào cốc. Món trứng ốp chị Mai rán hơi cháy cạnh, Bin lo lắng: “Mẹ có chê không chị?”. Khi mẹ bước vào, cả hai cùng reo: “Chúc mừng mẹ!”. Mẹ ăn hết sạch đĩa trứng rồi ôm hai chị em vào lòng: “Đây là bữa sáng ngon nhất của mẹ!”.

Tối nào bé Na cũng sà vào lòng ông, đòi nghe kể chuyện hồi ông còn bé. Ông bảo ngày ấy ông gầy nhom, đen nhẻm vì suốt ngày chăn trâu ngoài đồng. Ông chưa có sách tranh, chỉ có mấy quyển vở cũ mà ông nâng niu như báu vật. Có lần, ông trèo cây hái ổi bị ngã, sợ mẹ mắng nên giấu biệt vết xước. Na cười khúc khích: “Ông cũng nghịch như cháu!”. Ông xoa đầu Na, mắt lấp lánh như đang trở về tuổi thơ.

Dạo này mắt bà kém hẳn. Bà đeo kính mà vẫn không xâu được kim. Thấy vậy, Minh bảo: “Bà để cháu giúp!”. Thế là chiều nào đi học về, Minh cũng xâu sẵn mấy cây kim, cài vào hộp chỉ cho bà. Tối đến, Minh đọc báo cho bà nghe, đọc chậm và to để bà nghe rõ. Bà khen cháu đọc hay như cô phát thanh viên. Minh cười tít mắt. Cậu thấy mình như vừa lớn thêm một chút.

Mướp là chú mèo nhà Lan. Bộ lông chú vằn vện như lá chuối khô, đôi mắt tròn xoe, sáng như hai ngọn đèn nhỏ. Ban ngày, Mướp nằm cuộn tròn trên bậc cửa sưởi nắng. Đêm đến, chú rón rén đi tuần quanh bếp, lũ chuột chẳng dám ló mặt. Mỗi khi Lan đi học về, Mướp chạy ra cọ đầu vào chân cô chủ, kêu “meo meo” như chào. Lan coi Mướp như một người bạn nhỏ trong nhà.

Đêm qua, cơn bão làm tốc mái nhà bà Năm. Sáng ra, bà đứng nhìn mà rưng rưng nước mắt. Chẳng ai bảo ai, hàng xóm kéo đến: người mang tấm lợp, người mang dây thép, người đỡ thang. Bố của Hùng trèo lên mái, đóng từng chiếc đinh. Mấy bạn nhỏ thì nhặt cành cây gãy, quét sạch sân. Đến trưa, mái nhà đã lành lặn. Bà Năm cảm động: “Có bà con lối xóm, tôi chẳng sợ gì nữa!”

Lớp 3A được giao làm một tờ báo tường chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam. Nhóm của Hà bàn nhau chia việc. Hà viết chữ đẹp nên chép bài thơ. Nam vẽ giỏi, nhận vẽ tranh cô giáo đang giảng bài. Lan khéo tay cắt những bông hoa giấy để trang trí. Còn Tùng cẩn thận lo dán và căng giấy cho phẳng. Ba buổi chiều miệt mài, tờ báo hoàn thành, rực rỡ sắc màu. Cô khen: “Mỗi bạn một tài, góp lại thành tờ báo đẹp nhất!”.

Ở các bản làng vùng cao, người đưa thư phải đi rất xa mới đến được từng nhà. Mỗi sáng, họ xếp thư, báo, bưu phẩm vào chiếc túi lớn rồi lên đường bằng xe máy. Có những đoạn dốc trơn, họ phải dắt xe đi bộ hàng giờ. Mùa mưa, đường sạt lở, họ vẫn tìm cách vượt qua để thư không bị chậm. Nhờ họ, người dân ở nơi xa xôi vẫn nhận được tin của người thân và đọc được báo mới.

Chiều ấy trời đổ mưa to. Đi học về, Hùng thấy bà cụ bán rau đầu ngõ đang co ro dưới mái hiên nhỏ, rổ rau ướt sũng. Không chần chừ, Hùng chạy lại, đưa chiếc ô xanh cho bà: “Bà cầm lấy mà về, nhà cháu ở ngay gần đây!”. Rồi cậu đội cặp chạy một mạch về nhà. Sáng hôm sau, bà cụ mang ô đến trả, kèm một bó rau cải tươi rói. Mẹ xoa đầu Hùng, khen con biết thương người.

Cuối học kì một, lớp 3C tổ chức một buổi liên hoan nhỏ. Mỗi bạn góp một món: Hà mang chè, Nam mang bánh, Lan mang hoa quả. Trước khi liên hoan, cô giáo khen những bạn tiến bộ. Tùng được khen nhiều nhất vì chữ viết đẹp hẳn lên. Tùng đỏ mặt, cảm ơn cô và các bạn đã giúp mình. Cả lớp vỗ tay rộn ràng. Buổi liên hoan khép lại bằng bài hát về mái trường thân yêu.