Đề thi vở sạch chữ đẹp lớp 1 – bài mẫu và tờ chép in sẵn
Đề thường là một bài chép 15 đến 20 phút trên giấy ô li. Dưới đây là cách đề ra, khung chấm điểm, ba bài chép mẫu theo từng chặng và tờ ô li khổ thi in được ngay để con luyện đúng điều kiện thi thật.
«Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp» là phong trào do từng trường và từng phòng giáo dục tổ chức, mỗi nơi ra đề và thang điểm riêng — không có văn bản toàn quốc quy định đề thi. Thứ duy nhất có văn bản cấp Bộ là mẫu chữ dùng làm chuẩn để chấm: mẫu chữ viết trong trường tiểu học ban hành kèm Quyết định 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/6/2002. Hãy hỏi cô chủ nhiệm về thể lệ cụ thể của trường con; phần dưới đây là khung chung mà hầu hết các trường đang dùng.
Tờ chép khổ thi (cỡ nhỏ 1 ô li, 18 dòng)
Bài ca dao bốn dòng — dạng hay gặp nhất ở vòng thi cấp trường từ học kì 2 lớp 1. Vuốt ngang để xem cả tờ.
Tập chép câu
Ôn Thi · onthi.appBốn tiêu chí chấm — và tiêu chí nào mất điểm oan nhất
Thang điểm cụ thể mỗi trường một khác, nhưng thứ tự ưu tiên thì ở đâu cũng giống nhau: đúng mẫu chữ quan trọng hơn đẹp mắt. Một bài chữ mềm mại mà sai chiều cao vẫn thua bài chữ mộc mà đúng chuẩn.
Chữ viết đúng mẫu
khoảng 5 – 6 điểmĐúng hình dạng chữ theo mẫu chữ tiểu học, đúng chiều cao từng nhóm chữ (o một đơn vị, t một đơn vị rưỡi, d hai đơn vị, b h k l hai đơn vị rưỡi, chữ số hai đơn vị), nét đều tay, không chỗ đậm chỗ nhạt.
Trình bày
khoảng 2 điểmViết đúng dòng kẻ, thẳng hàng, khoảng cách giữa các tiếng đều nhau bằng khoảng một chữ o, lùi đầu dòng đúng chỗ, tên bài và tên học sinh ghi đúng vị trí.
Sạch sẽ
khoảng 2 điểmKhông tẩy xoá, không gạch xoá, không giây mực, giấy không quăn mép hay nhàu. Đây là phần mất điểm oan nhất vì không liên quan gì tới chữ đẹp hay xấu.
Dấu thanh và dấu câu
phần còn lạiDấu thanh đặt đúng trên hoặc dưới âm chính, nằm gọn trong ô vuông cạnh nửa đơn vị; dấu chấm, dấu phẩy đúng chỗ, viết hoa đầu câu và tên riêng.
Phần mất điểm oan nhất là sạch sẽ. Một vết tẩy cũng có thể lấy đi trọn hai điểm dù chữ rất đẹp — mà trẻ lớp 1 thì phản xạ đầu tiên khi viết sai là tẩy. Hãy dạy con trước: viết sai một chữ thì bỏ qua, viết tiếp, đừng tẩy, đừng gạch. Bài mất một chữ sai vẫn hơn hẳn bài có vết tẩy.
Ba bài chép mẫu theo từng chặng
Câu ngắn, chỉ chữ thường và dấu thanh đơn giản. Con mới viết được chữ cái nên bài thi thường chỉ hai đến ba câu.
Ca dao bốn dòng, có chữ hoa đầu dòng và nhiều dấu thanh. Đây là dạng đề hay gặp nhất ở vòng thi cấp trường.
Câu dài hơn, đòi hỏi giữ đều nét và đều khoảng cách suốt cả bài chứ không chỉ vài dòng đầu.
Bài ở chặng 2 và chặng 3 là ca dao, tục ngữ dân gian. Nếu trường con đã phát bài chép riêng, hãy gõ đúng bài đó vào máy tạo tờ — luyện bằng chính bài sẽ thi vẫn là cách hiệu quả nhất.
Bốn đến sáu tuần luyện, chia làm ba chặng
Hai tuần đầu – chữa nét. Đừng chép bài vội. Tìm ra ba đến năm chữ con viết sai chuẩn nhất rồi in riêng từng chữ, mỗi buổi một chữ. Cách tìm: bắt con viết trọn bảng 29 chữ cái, rồi soi hai thứ — chiều cao có đúng nhóm không, và nét cong có đi đúng chiều không. Sai chiều cao là lỗi bị trừ điểm nặng nhất khi chấm.
Hai tuần giữa – chữa trình bày. Chuyển sang chép từng dòng của bài mẫu. Giai đoạn này chú ý khoảng cách giữa các tiếng (bằng khoảng một chữ o), chữ hoa đầu dòng, dấu thanh đặt đúng trên âm chính. Cho con dùng đúng loại bút sẽ dùng khi thi — bút mực trơn hơn bút chì rất nhiều, đổi bút vào phút chót là nét đổi theo.
Hai tuần cuối – tập đúng điều kiện thi. Bấm giờ 15 đến 20 phút, chép trọn bài, không tẩy xoá, ngồi đúng tư thế. Mục tiêu của chặng này không phải viết đẹp hơn mà là giữ đều được tới dòng cuối. Lỗi phổ biến nhất của bài thi thật là đuối ở nửa sau: mười dòng đầu rất đẹp, mười dòng sau nét run và lệch dòng vì mỏi tay.
Suốt cả ba chặng, mỗi ngày chỉ nên 10 đến 15 phút và nên cùng một giờ. Tập viết là kỹ năng vận động — nó cần lặp lại đều đặn chứ không cần nhiều trong một buổi. Luyện dồn vào tuần cuối gần như không có tác dụng, lại làm con sợ.
Phần «vở sạch» chấm cả năm, không chỉ hôm thi
Nhiều trường xếp loại vở ghi của học sinh theo A, B, C dựa trên toàn bộ vở cả học kì chứ không chỉ bài thi. Những thứ được soi: bìa có bọc và còn lành không, nhãn vở ghi đủ họ tên và lớp không, giấy có quăn mép hay nhàu không, có trang bỏ trống hay xé bỏ không, có giây mực hay vết bẩn không.
Đây là phần dễ được điểm nhất mà lại hay bị bỏ quên, vì nó không phụ thuộc vào tay con viết đẹp hay xấu. Đầu năm bọc bìa cẩn thận, dán nhãn ngay ngắn, dạy con cách cất vở vào cặp sao cho không quăn góc — chừng đó đã giữ được gần trọn phần điểm «vở sạch».
Tư thế và cách cầm bút — soi lại trước khi luyện
Bút tựa vào đốt giữa ngón giữa, ngón cái và ngón trỏ giữ nhẹ phía trên, cách đầu ngòi khoảng 2 cm. Nắm chặt cả bàn tay thì cổ tay cứng, nét nào cũng run và con mỏi rất nhanh — đúng cái làm hỏng nửa sau bài thi.
Lưng thẳng, đầu cúi vừa phải, mắt cách vở khoảng 25 đến 30 cm, hai chân đặt phẳng xuống sàn. Vở hơi nghiêng sang trái với trẻ thuận tay phải, nghiêng sang phải với trẻ thuận tay trái. Ngồi lệch thì chữ nghiêng theo mà con không tự nhận ra.
Chữa tư thế và cách cầm bút phải làm ngay tuần đầu của đợt luyện. Để đến tuần cuối mới sửa thì con vừa phải nhớ bài chép vừa phải đổi thói quen tay, thường là hỏng cả hai.
Câu hỏi thường gặp
Đề thi vở sạch chữ đẹp lớp 1 thường là gì?
Hầu hết là một bài chép: học sinh chép lại một đoạn văn ngắn hoặc một bài ca dao, bài thơ bốn đến tám dòng vào tờ giấy ô li do trường phát, trong khoảng 15 đến 20 phút. Ở học kì 1 lớp 1 đề thường chỉ hai ba câu ngắn toàn chữ thường; từ học kì 2 trở đi đề dài hơn và có chữ hoa. Một số trường chấm thêm phần vở ghi cả năm chứ không chỉ chấm bài thi.
Có văn bản nào quy định đề thi vở sạch chữ đẹp không?
Không có văn bản toàn quốc quy định đề thi hay thang điểm. «Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp» là phong trào do từng trường và từng phòng giáo dục tổ chức, mỗi nơi ra hướng dẫn riêng nên đề và cách chấm có khác nhau. Thứ duy nhất có văn bản cấp Bộ là mẫu chữ dùng làm chuẩn để chấm: mẫu chữ viết trong trường tiểu học ban hành kèm Quyết định 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/6/2002. Vì vậy hãy hỏi cô giáo chủ nhiệm về thể lệ cụ thể của trường con.
Chấm theo thang điểm nào?
Khung thường gặp là thang 10 điểm chia làm bốn phần: chữ viết đúng mẫu khoảng 5 đến 6 điểm, trình bày khoảng 2 điểm, sạch sẽ không tẩy xoá khoảng 2 điểm, phần còn lại cho dấu thanh và dấu câu. Phần «vở sạch» chấm quanh năm thì thường xếp loại A, B, C chứ không cho điểm. Con số cụ thể tuỳ trường, nhưng thứ tự ưu tiên thì ở đâu cũng giống nhau: đúng mẫu chữ quan trọng hơn đẹp mắt.
Con viết đẹp nhưng vẫn bị điểm thấp, vì sao?
Ba lý do phổ biến. Một là sai chiều cao: chữ nhìn đều và đẹp nhưng b, h, k, l không cao đủ hai đơn vị rưỡi nên bị trừ phần «đúng mẫu». Hai là tẩy xoá: một vết tẩy có thể mất trọn hai điểm sạch sẽ dù chữ rất đẹp. Ba là đuối ở nửa sau bài — trẻ viết đẹp mười dòng đầu rồi mỏi tay, mười dòng sau nét run và lệch dòng.
Luyện bao lâu trước khi thi là vừa?
Nên bắt đầu trước khoảng bốn đến sáu tuần, mỗi ngày một tờ 10 đến 15 phút. Luyện dồn trong một tuần cuối gần như không có tác dụng vì tập viết là kỹ năng vận động, nó cần lặp lại đều đặn chứ không cần nhiều trong một buổi. Hai tuần cuối nên chuyển sang chép đúng dạng đề: bấm giờ, chép trọn bài, không tẩy xoá.
Có nên cho con dùng bút mực hay bút máy khi thi không?
Theo đúng quy định của trường con. Nhiều trường lớp 1 cho dùng bút chì suốt học kì 1 rồi mới chuyển bút mực. Nếu trường yêu cầu bút mực thì phải luyện bằng chính loại bút sẽ dùng khi thi, ít nhất hai tuần trước đó: bút mực trơn hơn bút chì nhiều, con quen tay bút chì mà vào thi cầm bút mực thì nét sẽ khác hẳn.
Nguồn: mẫu chữ viết trong trường tiểu học ban hành kèm Quyết định 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/6/2002 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (chuẩn chiều cao chữ dùng để chấm). Cách ra đề và thang điểm nêu trên là khung chung tổng hợp từ hướng dẫn phong trào «Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp» của các trường tiểu học, không phải quy định thống nhất toàn quốc.