Đọc hiểu bài văn "Mùa hoa ban" (chủ điểm Hương sắc trăm miền); kiến thức tiếng Việt: nhận biết câu ghép, từ ngữ thay thế để liên kết câu, cặp kết từ điều kiện – kết quả, thêm vế tạo câu ghép tương phản; phiếu in đọc thành tiếng và bài văn tả người.
✏️ Phần làm trên giấy — máy không chấm
Đề thật còn đọc thành tiếng (2đ), tập làm văn (10đ). Máy chỉ chấm phần làm trên máy (thang 10). Phần này in ra cho con làm, kèm đáp án mẫu và biểu điểm để bố mẹ chấm.
🖨 In phần viết + đáp án mẫuTập làm văn — gõ bài để cô chấm
Con viết bài vào máy, cô chấm theo biểu điểm (10đ) và ghi lời phê: 1 điều con làm tốt, 2 việc cần sửa, 1 câu gợi ý viết lại.
Bài đọc
Mùa hoa ban
Tháng Ba, khi những cơn mưa phùn vừa dứt, núi rừng Tây Bắc bừng lên trong sắc trắng của hoa ban. Hoa nở trắng các sườn đồi, trắng ven suối, trắng cả những con đường dẫn vào bản.
Mỗi bông ban có năm cánh mỏng, trắng muốt, điểm vài đường gân tím nhạt. Đứng gần, ta ngửi thấy một mùi hương thoang thoảng, dịu dàng. Ong bướm kéo nhau về, bay rập rờn quanh những chùm hoa.
Mùa hoa ban cũng là mùa vui của bản làng. Các cô gái Thái mặc áo cóm, váy đen, cài hoa lên mái tóc rồi rủ nhau đi hội. Tiếng khèn, tiếng hát vang khắp thung lũng. Bên bếp lửa, các cụ già kể cho con cháu nghe sự tích loài hoa gắn với tình yêu chung thủy.
Người Tây Bắc còn hái nụ ban đem luộc hoặc nấu canh. Món ăn ấy có vị bùi bùi, ngọt mát, khách phương xa ăn một lần là nhớ mãi.
Người ta bảo, ai đã một lần đến Tây Bắc vào mùa hoa ban thì sẽ muốn quay trở lại. Bởi hoa ban không chỉ đẹp mà còn mang theo tấm lòng mến khách của người miền núi.
Nội dung đề thi
Danh sách câu hỏi
1
Hoa ban nở trắng núi rừng Tây Bắc vào thời gian nào?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Tháng Chạp, khi gió mùa đông bắc tràn về
B.Tháng Ba, khi những cơn mưa phùn vừa dứt
C.Tháng Năm, khi có những cơn mưa rào đầu mùa
D.Tháng Tám, khi lúa trên nương chín vàng
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Tháng Ba, khi những cơn mưa phùn vừa dứt
Câu đầu bài: "Tháng Ba, khi những cơn mưa phùn vừa dứt, núi rừng Tây Bắc bừng lên trong sắc trắng của hoa ban."
2
Mỗi bông hoa ban được tả như thế nào?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Sáu cánh dày, màu hồng thắm, nhụy vàng ở giữa bông
B.Năm cánh mỏng, màu đỏ rực như những ngọn lửa nhỏ
C.Nhiều cánh xếp chồng lên nhau, trắng như bông tuyết
D.Năm cánh mỏng, trắng muốt, điểm vài đường gân tím
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Năm cánh mỏng, trắng muốt, điểm vài đường gân tím
"Mỗi bông ban có năm cánh mỏng, trắng muốt, điểm vài đường gân tím nhạt."
3
Vào mùa hoa ban, các cô gái Thái làm gì?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Mặc áo cóm, váy đen, cài hoa lên tóc rồi đi hội
B.Lên nương hái chè, gùi về bán ở chợ dưới xuôi
C.Ngồi bên bếp lửa kể sự tích hoa ban cho các em
D.Hái nụ ban mang ra chợ bán cho khách phương xa
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Mặc áo cóm, váy đen, cài hoa lên tóc rồi đi hội
"Các cô gái Thái mặc áo cóm, váy đen, cài hoa lên mái tóc rồi rủ nhau đi hội." Người kể sự tích bên bếp lửa là các cụ già.
4
Người Tây Bắc dùng nụ hoa ban để làm gì?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Ướp vào chè để uống
B.Làm thuốc chữa bệnh
C.Luộc hoặc nấu canh
D.Kết vòng đội lên đầu
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Luộc hoặc nấu canh
"Người Tây Bắc còn hái nụ ban đem luộc hoặc nấu canh."
5
Những chi tiết nào cho thấy mùa hoa ban là mùa vui của bản làng? (Chọn 2 ý)
Chọn nhiều đáp án · 1 điểm
A.Ong bướm bay rập rờn quanh những chùm hoa
B.Các cô gái cài hoa lên tóc, rủ nhau đi hội
C.Những cơn mưa phùn vừa mới dứt
D.Tiếng khèn, tiếng hát vang khắp thung lũng
E.Hoa nở trắng cả ven suối
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Các cô gái cài hoa lên tóc, rủ nhau đi hội, Tiếng khèn, tiếng hát vang khắp thung lũng
Chấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
Đoạn "Mùa hoa ban cũng là mùa vui của bản làng" kể: các cô gái cài hoa đi hội, tiếng khèn, tiếng hát vang khắp thung lũng. Ong bướm, mưa phùn, hoa nở ven suối là cảnh thiên nhiên, không phải niềm vui của người trong bản.
6
Theo bài văn, vì sao ai đã một lần đến Tây Bắc vào mùa hoa ban thì sẽ muốn quay trở lại?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Vì ở Tây Bắc quanh năm lúc nào cũng có hoa ban nở trắng
B.Vì đường lên Tây Bắc bằng phẳng nên đi lại rất dễ dàng
C.Vì hoa ban đẹp và chứa tấm lòng mến khách của người miền núi
D.Vì chỉ ở Tây Bắc mới có các phiên chợ bán nụ hoa ban
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Vì hoa ban đẹp và chứa tấm lòng mến khách của người miền núi
Đề giấy: Vì sao ai đã một lần đến Tây Bắc vào mùa hoa ban thì sẽ muốn quay trở lại? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì hoa ban không chỉ đẹp mà còn mang theo tấm lòng mến khách của người miền núi, khiến khách nhớ mãi.
Câu cuối bài giải thích: "Bởi hoa ban không chỉ đẹp mà còn mang theo tấm lòng mến khách của người miền núi." Hoa ban nở vào tháng Ba chứ không quanh năm; bài không nói đường dễ đi hay phiên chợ.
7
Câu văn “Hoa nở trắng các sườn đồi, trắng ven suối, trắng cả những con đường dẫn vào bản.” nhắc lại từ “trắng” nhiều lần để nhấn mạnh điều gì?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Hoa ban chỉ nở ở ven suối và trên các sườn đồi
B.Hoa ban nở rất nhiều, phủ trắng khắp mọi nơi
C.Những con đường vào bản đều được rải sỏi trắng
D.Hoa ban có màu trắng xen lẫn với màu tím nhạt
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Hoa ban nở rất nhiều, phủ trắng khắp mọi nơi
Đề giấy: Câu văn “Hoa nở trắng các sườn đồi, trắng ven suối, trắng cả những con đường dẫn vào bản.” giúp em hình dung cảnh núi rừng mùa hoa ban như thế nào?
Trả lời mẫu: Hoa ban nở rộ khắp nơi, từ sườn đồi, ven suối đến đường vào bản đâu đâu cũng trắng hoa; cảnh núi rừng rất đẹp.
Từ "trắng" được nhắc lại ba lần, đi với ba nơi khác nhau (sườn đồi, ven suối, con đường): hoa nở khắp nơi, phủ trắng cả núi rừng. Câu không nói hoa chỉ nở ở hai nơi, cũng không nói đường rải sỏi.
8
Bài văn giúp em cảm nhận được điều gì về vùng Tây Bắc?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Tây Bắc chỉ có núi đá, không có hoa đẹp
B.Người Tây Bắc ít khi tổ chức hội vào mùa xuân
C.Thiên nhiên tươi đẹp, con người mến khách, giàu bản sắc
D.Tây Bắc nóng nực suốt cả bốn mùa
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Thiên nhiên tươi đẹp, con người mến khách, giàu bản sắc
Đề giấy: Em thích hình ảnh nào nhất trong bài “Mùa hoa ban”? Vì sao? Viết 2–3 câu.
Trả lời mẫu: Em thích nhất hình ảnh các cô gái Thái cài hoa ban lên tóc rủ nhau đi hội. Hình ảnh ấy vừa đẹp vừa cho em thấy niềm vui của bản làng khi hoa ban nở.
Bài tả hoa ban nở trắng núi rừng (thiên nhiên đẹp), ngày hội với áo cóm, tiếng khèn, món nụ ban (bản sắc riêng) và tấm lòng mến khách. Các phương án khác trái với bài.
9
Câu nào dưới đây là câu ghép?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Trên sườn đồi, hoa ban nở trắng muốt.
B.Các cụ già ngồi bên bếp lửa kể chuyện cổ tích.
C.Tiếng khèn vang lên, các cô gái nắm tay nhau múa.
D.Ong và bướm bay rập rờn quanh những chùm hoa.
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Tiếng khèn vang lên, các cô gái nắm tay nhau múa.
Câu "Tiếng khèn / vang lên, các cô gái / nắm tay nhau múa" có hai vế, mỗi vế có đủ chủ ngữ – vị ngữ: câu ghép. Câu "Ong và bướm bay…" có hai sự vật nhưng chỉ một chủ ngữ chung ("Ong và bướm") và một vị ngữ, nên vẫn là câu đơn.
10
Trong hai câu sau, từ ngữ nào ở câu thứ hai được dùng để thay thế cho “cây gạo đầu làng”? “Cây gạo đầu làng đã hơn trăm tuổi. Mỗi độ tháng Ba, cụ già ấy lại thắp lên hàng nghìn bông hoa đỏ.”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.tháng Ba
B.cụ già ấy
C.bông hoa đỏ
D.hàng nghìn
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: cụ già ấy
"Cụ già ấy" ở câu thứ hai chỉ chính cây gạo đã hơn trăm tuổi ở câu thứ nhất. Đây là cách liên kết câu bằng từ ngữ thay thế (kết hợp nhân hóa), giúp không phải lặp lại "cây gạo đầu làng".
11
Chọn cặp kết từ thích hợp điền vào chỗ trống: “… em chăm tưới nước … những cây hoa trong vườn sẽ nở đẹp.”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Tuy … nhưng
B.Nếu … thì
C.Mặc dù … nhưng
D.Không những … mà còn
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Nếu … thì
Đề giấy: Điền cặp kết từ thích hợp vào chỗ trống rồi cho biết các vế câu ghép có quan hệ gì: “… em chăm tưới nước … những cây hoa trong vườn sẽ nở đẹp.”
Trả lời mẫu: Nếu em chăm tưới nước thì những cây hoa trong vườn sẽ nở đẹp. Hai vế có quan hệ điều kiện – kết quả.
Chăm tưới nước là điều kiện, hoa nở đẹp là kết quả (việc sẽ xảy ra) → "Nếu … thì". "Tuy … nhưng", "Mặc dù … nhưng" chỉ sự tương phản; "Không những … mà còn" chỉ sự tăng tiến, đều không hợp nghĩa.
12
Chọn vế câu thích hợp điền vào chỗ trống để tạo thành câu ghép chỉ quan hệ tương phản: “Tuy đường lên bản rất xa …”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.nên du khách chẳng ai muốn lên ngắm hoa
B.và đường lại vừa dốc vừa trơn trượt
C.du khách thường đi xe máy lên bản
D.nhưng du khách vẫn tìm về ngắm hoa ban
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: nhưng du khách vẫn tìm về ngắm hoa ban
Đề giấy: Viết thêm một vế câu để được câu ghép chỉ quan hệ tương phản: “Tuy trời rét đậm …”
Trả lời mẫu: Tuy trời rét đậm nhưng các bạn học sinh vẫn đến lớp đầy đủ.
"Tuy" phải đi với "nhưng" để chỉ quan hệ tương phản: đường xa (khó khăn) mà du khách vẫn tìm về. Vế có "nên" chỉ kết quả, vế có "và" chỉ nối thêm ý; vế "du khách thường đi xe máy…" không có kết từ đi cặp với "Tuy".