Đọc hiểu truyện "Người bạn ở xóm chài" (chủ điểm Vẻ đẹp cuộc sống); kiến thức tiếng Việt: nhận biết câu ghép, liên kết câu bằng từ ngữ thay thế, cặp kết từ nối các vế câu ghép, thêm vế tạo câu ghép; phiếu in đọc thành tiếng và bài văn tả người.
✏️ Phần làm trên giấy — máy không chấm
Đề thật còn đọc thành tiếng (2đ), tập làm văn (10đ). Máy chỉ chấm phần làm trên máy (thang 10). Phần này in ra cho con làm, kèm đáp án mẫu và biểu điểm để bố mẹ chấm.
🖨 In phần viết + đáp án mẫuTập làm văn — gõ bài để cô chấm
Con viết bài vào máy, cô chấm theo biểu điểm (10đ) và ghi lời phê: 1 điều con làm tốt, 2 việc cần sửa, 1 câu gợi ý viết lại.
Bài đọc
Người bạn ở xóm chài
Đầu năm học, nhà Hùng chuyển về một thị trấn ven biển. Lớp mới, bạn mới, Hùng cứ thu mình ở cuối lớp, giờ ra chơi chỉ ngồi một chỗ. Ngồi cạnh Hùng là Sơn, một cậu bé da rám nắng, nhà ở xóm chài.
Một hôm, Sơn rủ:
– Chiều nay cậu ra bãi biển với tớ không? Bố tớ đi biển về, vui lắm!
Chiều ấy, lần đầu tiên Hùng thấy những chiếc thuyền cập bến, khoang đầy cá bạc lấp lánh. Sơn chỉ cho Hùng cách gỡ cá khỏi lưới, cách chọn những vỏ ốc đẹp nhất. Hai bạn cười vang cả bãi cát.
Tuần sau, Sơn bị ốm, phải nghỉ học ba ngày. Tối nào Hùng cũng mang vở sang chép bài cho bạn và giảng lại những bài toán khó. Sơn đi học lại, bài kiểm tra Toán vẫn được điểm cao.
Cuối năm, cô giáo hỏi cả lớp điều gì đáng nhớ nhất trong năm học. Sơn đứng dậy:
– Thưa cô, em có thêm một người bạn ạ.
Hùng nhìn sang Sơn, thấy lòng ấm áp lạ thường. Cậu biết thị trấn nhỏ ven biển này đã trở thành quê hương thứ hai của mình.
Nội dung đề thi
Danh sách câu hỏi
1
Đầu năm học, nhà Hùng chuyển về đâu?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Một làng quê ven sông
B.Một thành phố lớn
C.Một thị trấn ven biển
D.Một bản làng trên núi
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Một thị trấn ven biển
Câu mở đầu bài: "Đầu năm học, nhà Hùng chuyển về một thị trấn ven biển."
2
Ở lớp mới, lúc đầu Hùng thế nào?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Nói chuyện vui vẻ với tất cả các bạn trong lớp
B.Thu mình ở cuối lớp, giờ ra chơi chỉ ngồi một chỗ
C.Giờ ra chơi chạy ngay ra sân đá bóng cùng các bạn
D.Xin cô giáo cho chuyển lên ngồi ở bàn đầu
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Thu mình ở cuối lớp, giờ ra chơi chỉ ngồi một chỗ
"Lớp mới, bạn mới, Hùng cứ thu mình ở cuối lớp, giờ ra chơi chỉ ngồi một chỗ."
3
Sơn rủ Hùng đi đâu?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Sang nhà Sơn chép bài và làm toán
B.Ra chợ cá mua quà tặng cô giáo
C.Đi câu cá ở bến sông gần trường
D.Ra bãi biển lúc bố Sơn đi biển về
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Ra bãi biển lúc bố Sơn đi biển về
Sơn rủ: "Chiều nay cậu ra bãi biển với tớ không? Bố tớ đi biển về, vui lắm!"
4
Khi Sơn bị ốm phải nghỉ học, Hùng đã làm gì?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Viết thư hỏi thăm, gửi tặng bạn mấy vỏ ốc đẹp
B.Tối nào cũng sang chép bài, giảng bài cho bạn
C.Nhờ cô giáo chép giúp bài cho Sơn suốt ba ngày
D.Rủ cả lớp ra bãi biển đón bố của Sơn trở về
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Tối nào cũng sang chép bài, giảng bài cho bạn
"Tối nào Hùng cũng mang vở sang chép bài cho bạn và giảng lại những bài toán khó."
5
Theo bài đọc, mỗi ý sau đúng hay sai?
Đúng / Sai · 1 điểm
a)Sơn là một cậu bé da rám nắng, nhà ở xóm chài.Đ / S
b)Sơn bị ốm, phải nghỉ học một tuần.Đ / S
c)Sau khi đi học lại, Sơn bị điểm kém bài kiểm tra Toán.Đ / S
d)Sơn chỉ cho Hùng cách gỡ cá khỏi lưới.Đ / S
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: a) Đ · b) S · c) S · d) Đ
Chấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
a đúng. b sai: Sơn nghỉ học ba ngày. c sai: "bài kiểm tra Toán vẫn được điểm cao". d đúng: "Sơn chỉ cho Hùng cách gỡ cá khỏi lưới".
6
Vì sao lúc mới đến, Hùng chưa vui ở lớp mới?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Vì Hùng mới chuyển đến, chưa quen ai trong lớp
B.Vì Hùng đang bị ốm nên không muốn chơi với ai
C.Vì cô giáo xếp Hùng ngồi một mình ở cuối lớp
D.Vì Hùng không thích các bạn ở xóm chài
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Vì Hùng mới chuyển đến, chưa quen ai trong lớp
Đề giấy: Vì sao lúc mới đến, Hùng chưa vui ở lớp mới? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì Hùng mới chuyển đến thị trấn, lớp mới, bạn mới, Hùng chưa quen ai nên còn rụt rè.
Bài viết "Lớp mới, bạn mới, Hùng cứ thu mình…": Hùng vừa chuyển nhà nên chưa quen ai. Người bị ốm là Sơn, không phải Hùng; bài không nói cô xếp chỗ hay Hùng không thích ai.
7
Câu trả lời của Sơn “Thưa cô, em có thêm một người bạn ạ.” cho thấy điều gì?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Sơn muốn được cô giáo khen trước lớp
B.Sơn rất quý tình bạn với Hùng, coi đó là điều đáng nhớ nhất
C.Sơn chỉ có một người bạn duy nhất trong lớp
D.Sơn vui vì bài kiểm tra Toán được điểm cao
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Sơn rất quý tình bạn với Hùng, coi đó là điều đáng nhớ nhất
Đề giấy: Câu trả lời của Sơn “Thưa cô, em có thêm một người bạn ạ.” cho thấy Sơn nghĩ gì về Hùng? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Sơn rất quý Hùng; với Sơn, có thêm người bạn tốt như Hùng là điều đáng nhớ nhất trong năm học.
Cô hỏi điều đáng nhớ nhất, Sơn trả lời là có thêm một người bạn: Sơn quý tình bạn với Hùng hơn cả. Bài không nói Sơn chỉ có một người bạn, cũng không nói Sơn muốn được khen.
8
Câu chuyện giúp em hiểu điều gì về tình bạn?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Muốn có bạn thì phải chuyển đến sống ở một nơi thật mới
B.Bạn bè quan tâm, giúp đỡ nhau thì nơi xa lạ cũng hóa thân quen
C.Chỉ nên chơi với những bạn ở gần nhà mình mà thôi
D.Bạn ốm thì nên để bạn tự học cho quen, đừng làm phiền
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Bạn bè quan tâm, giúp đỡ nhau thì nơi xa lạ cũng hóa thân quen
Đề giấy: Theo em, một người bạn tốt cần làm gì? Viết 2–3 câu, có thể nêu một việc em đã làm cho bạn.
Trả lời mẫu: Một người bạn tốt cần quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ bạn khi bạn gặp khó khăn, như Hùng chép bài cho Sơn. Có lần bạn em quên bút, em đã cho bạn mượn bút của mình.
Nhờ Sơn rủ đi chơi và hai bạn giúp nhau (Sơn chỉ Hùng gỡ cá, Hùng chép bài cho Sơn), thị trấn lạ thành "quê hương thứ hai" của Hùng. Các phương án còn lại trái với việc làm của hai bạn.
9
Câu nào dưới đây là câu ghép?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Sáng sớm, đàn chim sẻ ríu rít trên mái nhà.
B.Mặt trời lên cao, sương tan dần trên ngọn cỏ.
C.Bà em hái rau và nấu một nồi canh thật ngon.
D.Những cánh diều đủ màu bay lượn trên bầu trời.
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Mặt trời lên cao, sương tan dần trên ngọn cỏ.
Câu ghép do nhiều vế câu ghép lại, mỗi vế thường có đủ chủ ngữ và vị ngữ: "Mặt trời / lên cao", "sương / tan dần trên ngọn cỏ". Ba câu kia chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ (câu "Bà em hái rau và nấu…" có một chủ ngữ "Bà em" với hai việc làm), nên là câu đơn.
10
Hai câu sau liên kết với nhau bằng cách nào? “Mai rất thích đọc sách. Cô bé dành dụm tiền để mua truyện mới.”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Lặp lại một từ ngữ
B.Dùng từ ngữ thay thế
C.Dùng một từ ngữ nối
D.Dùng một cặp kết từ
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Dùng từ ngữ thay thế
Ở câu sau, "Cô bé" được dùng thay cho "Mai" ở câu trước, nhờ vậy hai câu liên kết với nhau mà không phải nhắc lại tên Mai. Không có từ nào được lặp lại, cũng không có từ nối như "vì vậy", "tuy nhiên".
11
Chọn cặp kết từ thích hợp điền vào chỗ trống: “… trời mưa to … trận đấu bóng vẫn diễn ra đúng giờ.”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Vì … nên
B.Tuy … nhưng
C.Nếu … thì
D.Không những … mà còn
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Tuy … nhưng
Đề giấy: Điền cặp kết từ thích hợp vào chỗ trống rồi cho biết các vế câu ghép có quan hệ gì: “… trời mưa to … trận đấu bóng vẫn diễn ra đúng giờ.”
Trả lời mẫu: Tuy trời mưa to nhưng trận đấu bóng vẫn diễn ra đúng giờ. Hai vế có quan hệ tương phản (trái ngược nhau).
Trời mưa to mà trận đấu vẫn diễn ra: hai sự việc trái ngược mong đợi → quan hệ tương phản, dùng "Tuy … nhưng". "Vì … nên" chỉ nguyên nhân – kết quả, "Nếu … thì" chỉ điều kiện – kết quả, không hợp nghĩa.
12
Chọn vế câu thích hợp điền vào chỗ trống để tạo thành câu ghép chỉ nguyên nhân – kết quả: “Vì Lan chăm chỉ luyện viết mỗi ngày nên …”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.nhưng chữ của bạn ấy vẫn chưa đẹp
B.Lan và Hà ngồi cùng một bàn
C.chữ của bạn ấy ngày càng đẹp
D.bạn ấy rất thích đọc truyện tranh
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: chữ của bạn ấy ngày càng đẹp
Đề giấy: Đặt một câu ghép có cặp kết từ “vì … nên” nói về việc học của em.
Trả lời mẫu: Vì em chăm chỉ làm bài tập mỗi tối nên điểm Toán của em đã tiến bộ.
Chăm luyện viết (nguyên nhân) → chữ ngày càng đẹp (kết quả). "Nhưng chữ… vẫn chưa đẹp" là ý trái ngược và lại thừa kết từ; "Lan và Hà ngồi cùng một bàn", "thích đọc truyện tranh" không phải kết quả của việc luyện viết.