Đề thi Tiếng Việt lớp 5 giữa học kì 1 (đề số 4)
Đọc hiểu truyện "Đêm ở ngọn hải đăng" (chủ điểm Thiên nhiên kì thú); kiến thức tiếng Việt: đại từ thay thế, từ đa nghĩa, dãy từ đồng nghĩa, trạng ngữ – chủ ngữ – vị ngữ; phiếu in đọc thành tiếng và bài văn kể chuyện sáng tạo.
Mỗi lượt thi là một mã đề mới 12 câu cùng ma trận với đề này · Mỗi ngày 1 lượt miễn phí · Mở gói để luyện không giới hạn
Đề thật còn đọc thành tiếng (2đ), tập làm văn (10đ). Máy chỉ chấm phần làm trên máy (thang 10). Phần này in ra cho con làm, kèm đáp án mẫu và biểu điểm để bố mẹ chấm.
🖨 In phần viết + đáp án mẫuTập làm văn — gõ bài để cô chấm
Con viết bài vào máy, cô chấm theo biểu điểm (10đ) và ghi lời phê: 1 điều con làm tốt, 2 việc cần sửa, 1 câu gợi ý viết lại.
Đêm ở ngọn hải đăng
Hè năm ấy, Hải được mẹ cho ra đảo thăm bố. Bố Hải là người gác ngọn hải đăng trên một hòn đảo nhỏ giữa biển. Tàu chạy suốt một đêm, sáng ra Hải mới thấy hòn đảo hiện lên xanh thẫm giữa mênh mông sóng nước. Trên mỏm đá cao nhất, ngọn hải đăng sơn hai màu trắng đỏ đứng sừng sững như một người lính gác.
Bố dắt Hải leo lên những bậc thang xoắn ốc. Từ trên cao nhìn xuống, biển xanh biếc trải dài tới tận chân trời. Những con sóng bạc đầu xô vào ghềnh đá, tung bọt trắng xóa. Xa xa, đàn hải âu chao liệng trên mặt nước. Hải đứng ngắm mãi không chán.
Chiều xuống, bố cẩn thận lau từng tấm kính, kiểm tra từng bóng đèn. Hải hỏi:
– Sao ngày nào bố cũng lau kính thế ạ?
– Kính có sạch thì ánh đèn mới chiếu được thật xa. Ngoài kia, nhiều tàu thuyền đang nhờ ánh đèn này để tìm đường đấy con.
Khi màn đêm buông xuống, ngọn đèn bật sáng. Luồng sáng quét một vòng quanh biển rồi lại quay về, đều đặn như nhịp thở. Trên mặt biển đen thẫm, Hải thấy những đốm sáng nhỏ của tàu cá chập chờn nơi xa. Bố bảo:
– Kia là tàu của các bác ngư dân. Nhờ có ánh đèn hải đăng, họ biết bờ ở đâu, đá ngầm ở đâu mà tránh.
Đêm ấy, gió thổi mạnh, sóng gầm lên dưới chân đảo. Hải nằm nghe tiếng sóng, thấy bố vẫn ngồi bên cửa sổ, mắt không rời luồng sáng. Hải chợt hiểu vì sao mỗi năm bố chỉ về nhà được vài lần.
Hôm Hải về đất liền, bố tiễn con ra tận cầu tàu. Tàu rời bến, Hải ngoái lại nhìn ngọn hải đăng nhỏ dần. Cậu thầm nghĩ: bố cũng như ngọn hải đăng ấy, lặng lẽ thức giữa biển khơi để giữ bình yên cho bao con tàu. Bố yêu biển, yêu ngọn hải đăng của mình. Hải cũng vậy. Nhưng hơn tất cả, Hải thương bố nhiều lắm.
Danh sách câu hỏi
Bố Hải làm công việc gì?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Gác ngọn hải đăng trên một hòn đảo nhỏBài đọc viết: "Bố Hải là người gác ngọn hải đăng trên một hòn đảo nhỏ giữa biển." Hình ảnh "người lính gác" là tác giả so sánh ngọn hải đăng, không phải nghề của bố.
Ngọn hải đăng được tả như thế nào?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Sơn hai màu trắng đỏ, đứng sừng sững trên mỏm đá cao nhấtBài đọc viết: "Trên mỏm đá cao nhất, ngọn hải đăng sơn hai màu trắng đỏ đứng sừng sững như một người lính gác." "Xanh thẫm" là màu của hòn đảo nhìn từ xa.
Theo lời bố, vì sao ngày nào cũng phải lau kính đèn?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Vì kính sạch thì ánh đèn mới chiếu được thật xaBố trả lời Hải: "Kính có sạch thì ánh đèn mới chiếu được thật xa." Lau kính để tàu thuyền ở xa nhìn thấy ánh đèn, không phải để làm đẹp.
Trong câu “Hải thấy những đốm sáng nhỏ của tàu cá chập chờn nơi xa.”, từ “chập chờn” có nghĩa là gì?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Lúc ẩn lúc hiện, lúc rõ lúc mờTàu cá ở rất xa, lại nhấp nhô trên sóng, nên đốm sáng "chập chờn": lúc ẩn lúc hiện, lúc rõ lúc mờ. Đốm sáng "nhỏ" ở "nơi xa" thì không thể sáng rực, chói lóa.
Theo bài đọc, ánh đèn hải đăng giúp gì cho tàu thuyền? (Chọn tất cả các ý đúng)
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Giúp tàu thuyền tìm đường, Giúp tàu biết bờ ở đâu, Giúp tàu biết đá ngầm ở đâu mà tránhChấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
Bố nói: tàu thuyền "nhờ ánh đèn này để tìm đường", và "Nhờ có ánh đèn hải đăng, họ biết bờ ở đâu, đá ngầm ở đâu mà tránh." Bài không nói ánh đèn giúp đánh được nhiều cá hay chạy nhanh hơn.
Điều gì giúp Hải hiểu vì sao mỗi năm bố chỉ về nhà được vài lần?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Đêm gió to, Hải thấy bố vẫn ngồi canh luồng sáng không rờiĐề giấy: Vì sao Hải chợt hiểu mỗi năm bố chỉ về nhà được vài lần? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì đêm gió to, sóng gầm, Hải thấy bố vẫn ngồi bên cửa sổ, mắt không rời luồng sáng. Hải hiểu công việc gác hải đăng phải luôn có người canh, bố không thể rời đảo.
Ngay trước câu "Hải chợt hiểu…" là chi tiết: đêm gió mạnh, "bố vẫn ngồi bên cửa sổ, mắt không rời luồng sáng". Ngọn đèn phải có người canh suốt, nên bố không thể về nhà thường xuyên. Bài không nói chuyến tàu hay bố đi đánh cá.
Hải nghĩ: “bố cũng như ngọn hải đăng ấy”. Hình ảnh so sánh này cho em biết điều gì về bố?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Bố lặng lẽ, bền bỉ làm việc giữa biển để giữ bình yên cho tàu thuyềnĐề giấy: Vì sao Hải nghĩ “bố cũng như ngọn hải đăng ấy”? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì bố cũng giống ngọn hải đăng: lặng lẽ thức giữa biển khơi, ngày đêm canh ngọn đèn để giữ bình yên cho bao con tàu.
Bài nói rõ chỗ giống nhau: bố "lặng lẽ thức giữa biển khơi để giữ bình yên cho bao con tàu", như ngọn hải đăng soi đường. So sánh ở đây nói về công việc, tấm lòng của bố, không nói về áo, dáng người hay đôi mắt.
Câu chuyện giúp em hiểu điều gì về những người như bố Hải?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Họ thầm lặng, vất vả giữ an toàn cho tàu thuyền; em cần biết ơn họĐề giấy: Câu chuyện giúp em hiểu gì về công việc của bố Hải? Nếu được gửi một lời nhắn tới những người gác hải đăng, em sẽ viết gì? Viết 2–3 câu.
Trả lời mẫu: Bố Hải làm công việc thầm lặng, vất vả: ngày nào cũng lau kính, đêm thức canh đèn, xa nhà quanh năm để tàu thuyền đi biển an toàn. Em muốn nhắn: Cháu cảm ơn các bác, các chú đã giữ cho ngọn đèn luôn sáng, mong các bác, các chú luôn mạnh khỏe.
Bố lau kính mỗi chiều, thức canh đèn trong đêm gió, mỗi năm chỉ về nhà vài lần: công việc thầm lặng, vất vả, để "giữ bình yên cho bao con tàu". Bố gác đèn trên đảo chứ không lái tàu đi cứu nạn; đêm bố thức canh đèn chứ không nghỉ; mỗi năm bố vẫn về nhà vài lần.
Đoạn cuối bài có câu: “Bố yêu biển, yêu ngọn hải đăng của mình. Hải cũng vậy.” Đại từ “vậy” thay thế cho từ ngữ nào?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: yêu biển, yêu ngọn hải đăngĐề giấy: Từ “vậy” trong câu “Hải cũng vậy.” thay thế cho từ ngữ nào ở câu đứng trước?
Trả lời mẫu: Từ "vậy" thay thế cho "yêu biển, yêu ngọn hải đăng".
"Hải cũng vậy" nghĩa là Hải cũng yêu biển, yêu ngọn hải đăng. Đại từ "vậy" dùng để khỏi nhắc lại cụm "yêu biển, yêu ngọn hải đăng". "Lặng lẽ thức giữa biển khơi" là ý của câu đứng trước nữa, nói về bố, không phải điều Hải "cũng vậy".
Từ “ngọn” trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa gốc?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Gió biển thổi rung rinh ngọn dừa.Nghĩa gốc của "ngọn" là phần trên cùng của cây: "ngọn dừa". "Ngọn núi", "ngọn sóng" là phần cao nhất của núi, của sóng; "ngọn tóc" là phần đầu của sợi tóc. Chúng giống ngọn cây ở chỗ cùng là phần trên cùng, phần đầu: nghĩa chuyển.
Dãy từ nào dưới đây gồm các từ đồng nghĩa với từ “nhìn” (trong câu “Hải ngoái lại nhìn ngọn hải đăng nhỏ dần.”)?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: trông, ngó, ngắm"Trông, ngó, ngắm" đều là dùng mắt để thấy, cùng nghĩa với "nhìn". Các dãy khác có lẫn từ chỉ hoạt động khác: "nghe" (dùng tai), "nói" (dùng miệng), "nghĩ, nhớ" (hoạt động của trí óc).
Dòng nào xác định đúng trạng ngữ (TN), chủ ngữ (CN), vị ngữ (VN) của câu “Sau mỗi chuyến đi biển, các bác ngư dân trở về bình an.”?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: TN: Sau mỗi chuyến đi biển · CN: các bác ngư dân · VN: trở về bình anĐề giấy: Gạch dưới và ghi TN, CN, VN trong câu sau: “Khi màn đêm buông xuống, ngọn đèn bật sáng.”
Trả lời mẫu: Khi màn đêm buông xuống (TN), ngọn đèn (CN) bật sáng (VN).
"Sau mỗi chuyến đi biển" cho biết sự việc diễn ra khi nào, đứng đầu câu, ngăn với phần sau bằng dấu phẩy: trạng ngữ. Ai trở về bình an? "Các bác ngư dân": chủ ngữ. Các bác ngư dân làm gì? "trở về bình an": vị ngữ. Các dòng còn lại sai vì: tách "trở về" sang chủ ngữ; coi trạng ngữ là chủ ngữ; hoặc đổi chỗ trạng ngữ và chủ ngữ.
Mỗi lượt thi 12 câu · 40 phút · Chấm điểm tự động, có lời giải