Đề thi Tiếng Việt lớp 5 giữa học kì 1 (đề số 2)
Đọc hiểu bài văn miêu tả "Mùa nước đổ" (chủ điểm Thiên nhiên kì thú); kiến thức tiếng Việt: đại từ thay thế, từ đa nghĩa, từ đồng nghĩa, xác định danh từ – động từ – tính từ; phiếu in đọc thành tiếng và bài văn kể chuyện sáng tạo.
Mỗi lượt thi là một mã đề mới 12 câu cùng ma trận với đề này · Mỗi ngày 1 lượt miễn phí · Mở gói để luyện không giới hạn
Đề thật còn đọc thành tiếng (2đ), tập làm văn (10đ). Máy chỉ chấm phần làm trên máy (thang 10). Phần này in ra cho con làm, kèm đáp án mẫu và biểu điểm để bố mẹ chấm.
🖨 In phần viết + đáp án mẫuTập làm văn — gõ bài để cô chấm
Con viết bài vào máy, cô chấm theo biểu điểm (10đ) và ghi lời phê: 1 điều con làm tốt, 2 việc cần sửa, 1 câu gợi ý viết lại.
Mùa nước đổ
Tháng Năm, tôi theo mẹ về thăm bản ngoại ở vùng núi cao Tây Bắc, đúng vào mùa nước đổ. Sáng sớm, tôi đứng trên sườn đồi nhìn xuống. Mây trắng còn ngủ quên dưới thung lũng, mềm như những đám bông. Trước mặt tôi, hàng trăm thửa ruộng bậc thang vừa được đổ đầy nước, nối nhau từ chân núi lên tận lưng chừng trời. Mỗi thửa ruộng như một tấm gương khổng lồ, soi bóng trời xanh, mây trắng và những rặng núi xa. Mặt nước lóng lánh mỗi khi có làn gió nhẹ thổi qua.
Khi nắng lên, cả thung lũng rộn ràng hẳn. Người trong bản đã xuống ruộng từ lúc nào. Các chú dắt trâu đi bừa, bùn non cuộn lên dưới chân trâu thành những vệt dài. Các cô, các chị đội nón, cúi xuống cấy những hàng mạ xanh non thẳng tắp. Lũ trẻ chúng tôi men theo bờ ruộng bắt cá. Những chú cá nhỏ tinh nghịch lách qua kẽ tay, chúng quẫy đuôi làm nước bắn tung tóe. Tiếng ếch nhái kêu ộp oạp, tiếng mõ trâu lốc cốc vang khắp sườn núi.
Ông ngoại bảo nước cấy lúa trên núi cao là nước của những con suối trong rừng. Từ bao đời nay, người dân đã đào những con mương nhỏ, nối những ống tre dài để dẫn nước suối về. Nước chảy từ thửa ruộng trên xuống thửa ruộng dưới, róc rách suốt ngày đêm. Vì vậy, dù ở tận lưng chừng núi, thửa ruộng nào cũng đầy nước.
Chiều xuống, mặt trời khuất dần sau đỉnh núi. Những tấm gương nước lại khoác lên mình tấm áo mới: chỗ vàng óng, chỗ hồng nhạt, chỗ đỏ rực như lửa. Đàn trâu thong thả về bản, người đi cấy cũng lần lượt trở về. Đứng giữa núi rừng bao la, tôi thấy lòng mình lâng lâng. Tôi hiểu rằng vẻ đẹp kì diệu ấy do thiên nhiên và bàn tay cần cù của bao thế hệ người dân vùng cao cùng làm nên.
Danh sách câu hỏi
Bài văn tả cảnh ở đâu, vào mùa nào?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Ruộng bậc thang ở vùng núi Tây Bắc, vào mùa nước đổCâu mở bài: "Tháng Năm, tôi theo mẹ về thăm bản ngoại ở vùng núi cao Tây Bắc, đúng vào mùa nước đổ." Bài tả ruộng vừa đổ nước, người dân đang cấy, chưa phải mùa lúa chín; nước được dẫn từ suối về ruộng chứ không phải mùa nước lũ.
Lúc sáng sớm, mây được tả như thế nào?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Còn ngủ quên dưới thung lũng, mềm như những đám bôngĐoạn 1 viết: "Mây trắng còn ngủ quên dưới thung lũng, mềm như những đám bông." Các màu vàng óng, hồng nhạt, đỏ rực là màu của mặt ruộng lúc chiều xuống (đoạn 4).
Khi nắng lên, những âm thanh nào vang khắp sườn núi?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Tiếng ếch nhái kêu ộp oạp, tiếng mõ trâu lốc cốcĐoạn 2 viết: "Tiếng ếch nhái kêu ộp oạp, tiếng mõ trâu lốc cốc vang khắp sườn núi." Tiếng nước róc rách có trong đoạn 3 nhưng là tiếng nước chảy giữa các thửa ruộng, không phải âm thanh "vang khắp sườn núi".
Câu “Mỗi thửa ruộng như một tấm gương khổng lồ, soi bóng trời xanh, mây trắng và những rặng núi xa.” giúp em hình dung điều gì?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Mặt ruộng đầy nước, phẳng lặng, in rõ bóng trời, mây, núiTác giả so sánh thửa ruộng với "tấm gương": ruộng vừa đổ đầy nước, mặt nước phẳng nên soi được bóng trời, mây, núi như gương. Hình ảnh so sánh giúp cảnh hiện ra sinh động; ruộng không thật sự làm bằng kính.
Nối mỗi đoạn của bài với nội dung của đoạn đó.
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Đoạn mở đầu bằng “Tháng Năm…” → Ruộng bậc thang đầy nước lúc sáng sớm · Đoạn mở đầu bằng “Khi nắng lên…” → Người và vật trên ruộng khi nắng lên · Đoạn mở đầu bằng “Ông ngoại bảo…” → Lời ông kể vì sao ruộng luôn có nước · Đoạn mở đầu bằng “Chiều xuống…” → Ruộng bậc thang lúc chiều xuốngChấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
Đoạn "Tháng Năm…" tả ruộng vừa đổ đầy nước lúc sáng sớm. Đoạn "Khi nắng lên…" tả người cấy, trâu bừa, trẻ bắt cá. Đoạn "Ông ngoại bảo…" kể chuyện nước suối được dẫn về ruộng. Đoạn "Chiều xuống…" tả ruộng lúc chiều.
Vì sao dù ở tận lưng chừng núi, thửa ruộng nào cũng đầy nước?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Vì người dân đào mương, nối ống tre dẫn nước suối trong rừng về ruộngĐề giấy: Vì sao dù ở tận lưng chừng núi, thửa ruộng nào cũng đầy nước? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì từ bao đời nay, người dân đã đào mương nhỏ, nối ống tre dài để dẫn nước suối trong rừng về, nước chảy từ thửa trên xuống thửa dưới suốt ngày đêm.
Đoạn 3 kể: người dân "đào những con mương nhỏ, nối những ống tre dài để dẫn nước suối về", nước chảy từ thửa trên xuống thửa dưới, rồi "Vì vậy, dù ở tận lưng chừng núi, thửa ruộng nào cũng đầy nước." Bài không nói tới mưa hằng ngày, sông lớn hay giếng.
Nội dung chính của bài văn là gì?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Tả vẻ đẹp ruộng bậc thang vùng cao mùa nước đổ, từ sáng sớm đến chiềuĐề giấy: Nêu nội dung chính của bài văn “Mùa nước đổ”.
Trả lời mẫu: Bài văn tả vẻ đẹp của ruộng bậc thang vùng cao Tây Bắc trong mùa nước đổ, từ lúc sáng sớm, khi nắng lên đến lúc chiều xuống, và nói lên tình cảm của tác giả.
Cả bốn đoạn đều nói về ruộng bậc thang mùa nước đổ theo thời gian: sáng sớm, khi nắng lên, chiều xuống. Bắt cá chỉ là một chi tiết nhỏ; bài tả cảnh chứ không giới thiệu cách trồng lúa, và không tả cảnh gặt lúa.
Câu cuối bài: “Tôi hiểu rằng vẻ đẹp kì diệu ấy do thiên nhiên và bàn tay cần cù của bao thế hệ người dân vùng cao cùng làm nên.” giúp em hiểu điều gì?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: Cảnh đẹp ấy là công của thiên nhiên và con người, cần trân trọngĐề giấy: Em hiểu thế nào về câu cuối bài? Nếu được đến thăm nơi này, em sẽ làm gì để giữ gìn cảnh đẹp ấy? Viết 2–3 câu.
Trả lời mẫu: Ruộng bậc thang đẹp là nhờ thiên nhiên và nhờ công sức đào mương, cày cấy của bao thế hệ người dân, nên em rất trân trọng. Nếu được đến, em sẽ không xả rác, không giẫm lên bờ ruộng, chỉ ngắm và chụp ảnh.
Câu văn nói vẻ đẹp do "thiên nhiên và bàn tay cần cù" của người dân "cùng làm nên": không phải thiên nhiên tự tạo ra, người dân đã đào mương, dẫn nước suốt bao đời (đoạn 3). Người dân làm ruộng để cấy lúa (đoạn 2), không phải để đón khách; bài tả ruộng đẹp cả lúc sáng sớm, khi nắng lên và lúc chiều xuống. Biết cảnh đẹp do công sức con người làm ra thì càng phải trân trọng, giữ gìn.
Trong câu “Những chú cá nhỏ tinh nghịch lách qua kẽ tay, chúng quẫy đuôi làm nước bắn tung tóe.”, đại từ “chúng” thay thế cho từ ngữ nào?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: những chú cá nhỏĐề giấy: Gạch dưới đại từ trong câu “Những chú cá nhỏ tinh nghịch lách qua kẽ tay, chúng quẫy đuôi làm nước bắn tung tóe.” và cho biết đại từ đó thay thế cho từ ngữ nào.
Trả lời mẫu: Đại từ "chúng" thay thế cho "những chú cá nhỏ".
Ai "quẫy đuôi làm nước bắn tung tóe"? Đó là những chú cá nhỏ. "Chúng" được dùng để khỏi lặp lại cụm từ "những chú cá nhỏ". Lũ trẻ không có đuôi để quẫy.
Đúng ghi Đ, sai ghi S. Mỗi nhận xét sau về từ trong bài đọc đúng hay sai?
a)Từ “chân” trong “nối nhau từ chân núi” được dùng với nghĩa chuyển.Đ / S
b)Từ “sườn” trong “tôi đứng trên sườn đồi” được dùng với nghĩa gốc.Đ / S
c)Từ “chân” trong “bùn non cuộn lên dưới chân trâu” được dùng với nghĩa gốc.Đ / S
d)Từ “mặt” trong “Mặt nước lóng lánh” được dùng với nghĩa chuyển.Đ / S
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: a) Đ · b) S · c) Đ · d) ĐChấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
Nghĩa gốc chỉ bộ phận cơ thể người, con vật: "chân trâu" là nghĩa gốc (c Đ). "Chân núi" (phần dưới của núi), "sườn đồi" (phần bên của đồi), "mặt nước" (phần trên của nước) đều là nghĩa chuyển, nên a Đ, b S, d Đ.
Từ nào đồng nghĩa với từ “lóng lánh” trong câu “Mặt nước lóng lánh mỗi khi có làn gió nhẹ thổi qua.”?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: lấp lánh"Lóng lánh" và "lấp lánh" đều tả ánh sáng phản chiếu, lúc sáng lúc lóe lên. "Lấp ló" là lúc ẩn lúc hiện (không nói về ánh sáng); "lờ mờ", "tối om" chỉ ánh sáng yếu hoặc không có ánh sáng.
Bài đọc có câu: “Các cô, các chị đội nón, cúi xuống cấy những hàng mạ xanh non thẳng tắp.” Dòng nào nêu đúng từ loại của ba từ “mạ”, “cấy”, “thẳng tắp”?
Xem đáp án và lời giải
Đáp án: mạ: danh từ · cấy: động từ · thẳng tắp: tính từĐề giấy: Đặt một câu tả một cảnh thiên nhiên, trong câu có ít nhất 1 danh từ, 1 động từ, 1 tính từ. Gạch dưới và ghi tên từng từ loại.
Trả lời mẫu: Ví dụ: Những đám mây trắng trôi chầm chậm qua đỉnh núi. (danh từ: mây, đỉnh núi; động từ: trôi; tính từ: trắng)
"Mạ" là tên gọi cây lúa non: danh từ. "Cấy" chỉ hoạt động của các cô, các chị: động từ. "Thẳng tắp" chỉ đặc điểm của hàng mạ: tính từ. Ba dòng còn lại đều gọi sai tên từ loại của ít nhất hai từ.
Mỗi lượt thi 12 câu · 40 phút · Chấm điểm tự động, có lời giải