Đọc hiểu truyện "Chiếc đèn ông sao" (chủ điểm Thế giới tuổi thơ); kiến thức tiếng Việt: điền đại từ, từ đa nghĩa (nghĩa gốc), từ đồng nghĩa, thành ngữ có cặp từ đồng nghĩa; phiếu in đọc thành tiếng và bài văn kể chuyện sáng tạo.
✏️ Phần làm trên giấy — máy không chấm
Đề thật còn đọc thành tiếng (2đ), tập làm văn (10đ). Máy chỉ chấm phần làm trên máy (thang 10). Phần này in ra cho con làm, kèm đáp án mẫu và biểu điểm để bố mẹ chấm.
🖨 In phần viết + đáp án mẫuTập làm văn — gõ bài để cô chấm
Con viết bài vào máy, cô chấm theo biểu điểm (10đ) và ghi lời phê: 1 điều con làm tốt, 2 việc cần sửa, 1 câu gợi ý viết lại.
Bài đọc
Chiếc đèn ông sao
Còn mười ngày nữa là đến Tết Trung thu. Bống, em gái của Minh, mới vào lớp Một, cứ níu áo anh:
– Anh làm cho em một chiếc đèn ông sao nhé! Đèn mua ngoài chợ chẳng đẹp bằng đèn anh làm đâu.
Minh gật đầu:
– Ừ, anh hứa. Trước đêm Rằm, em sẽ có đèn.
Thế rồi Minh mải học bài, mải đá bóng với các bạn trong xóm, quên bẵng lời hứa ấy.
Chiều mười bốn tháng Tám, Tuấn chạy sang, gọi rối rít:
– Minh ơi, đi mau! Chiều nay xóm mình đá trận chung kết với xóm Đông. Thiếu cậu giữ gôn thì thua mất!
Minh vừa xỏ dép định chạy đi thì thấy Bống ngồi ở bậu cửa, ôm mấy tờ giấy bóng kính đỏ mẹ mua từ hôm trước. Cô bé không nói gì, chỉ nhìn theo anh. Minh đứng lặng một lúc rồi quay sang bảo Tuấn:
– Tớ xin lỗi. Hôm nay tớ phải ở nhà. Tớ đã hứa với em tớ rồi.
Minh lấy mấy thanh tre ông chẻ sẵn, cặm cụi vót từng chiếc nan thật nhẵn. Lần đầu, cậu buộc vội nên ngôi sao bị méo, năm cánh to nhỏ khác nhau. Ông nội ngồi xuống bên cạnh, chỉ cho cháu cách đo các nan cho bằng nhau, buộc chỉ thật chặt ở từng góc. Minh tháo ra, làm lại từ đầu. Đến lúc đèn điện trong xóm bật sáng, chiếc đèn mới xong. Năm cánh sao đều nhau, giấy bóng kính đỏ dán phẳng phiu, hai bên đèn gắn tua giấy vàng.
Đêm Rằm, Bống cầm đèn đi rước cùng các bạn. Gặp ai, cô bé cũng giơ đèn lên khoe: “Anh em làm đấy!” Tuấn sang chơi, kể rằng đội bóng của xóm đã thua một bàn. Minh hơi tiếc. Nhưng nhìn ánh nến lung linh trong chiếc đèn của em, cậu thấy lòng ấm áp lạ. Minh nghĩ: giữ được lời hứa với em còn vui hơn thắng một trận bóng.
Nội dung đề thi
Danh sách câu hỏi
1
Bống nhờ anh Minh làm việc gì?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Mua cho em một chiếc đèn ông sao ngoài chợ
B.Làm cho em một chiếc đèn ông sao
C.Dẫn em đi rước đèn cùng các bạn trong xóm
D.Dạy em tự làm lấy một chiếc đèn ông sao
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Làm cho em một chiếc đèn ông sao
Bống nói: "Anh làm cho em một chiếc đèn ông sao nhé! Đèn mua ngoài chợ chẳng đẹp bằng đèn anh làm đâu." Bống không muốn đèn mua ở chợ, không nhờ anh dạy em tự làm; đêm Rằm Bống đi rước đèn cùng các bạn chứ không nhờ anh dẫn đi.
2
Theo Bống, đèn mua ngoài chợ thế nào?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Đẹp hơn nhiều so với đèn anh tự làm
B.Đắt quá nên mẹ không mua cho em
C.Chẳng đẹp bằng đèn anh làm
D.Dễ rách, dễ cháy khi cắm nến vào
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Chẳng đẹp bằng đèn anh làm
Bống nói: "Đèn mua ngoài chợ chẳng đẹp bằng đèn anh làm đâu." Bống thấy đèn anh làm đẹp hơn, không phải ngược lại; bài không nói đèn ở chợ đắt hay dễ cháy.
3
Vì sao Tuấn chạy sang gọi Minh rối rít?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Vì Tuấn muốn nhờ Minh làm giúp một chiếc đèn ông sao
B.Vì xóm đá trận chung kết, thiếu Minh giữ gôn thì thua
C.Vì Tuấn rủ Minh đi cổ vũ trận chung kết của xóm mình
D.Vì ông nội nhờ Tuấn đi tìm Minh về nhà vót tre
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Vì xóm đá trận chung kết, thiếu Minh giữ gôn thì thua
Tuấn gọi: "Chiều nay xóm mình đá trận chung kết với xóm Đông. Thiếu cậu giữ gôn thì thua mất!" Tuấn cần Minh vào đội giữ gôn, không phải rủ đi đứng ngoài cổ vũ. Tuấn không nhờ làm đèn; ông nội không nhờ Tuấn gọi Minh.
4
Từ “quên bẵng” trong câu “Thế rồi Minh mải học bài, mải đá bóng với các bạn trong xóm, quên bẵng lời hứa ấy.” có nghĩa là gì?
Trắc nghiệm · 0,5 điểm
A.Nhớ rất rõ, không quên chút nào
B.Cố tình làm như không nhớ
C.Quên hẳn, không còn nghĩ tới nữa
D.Quên một lúc rồi nhớ ra ngay
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Quên hẳn, không còn nghĩ tới nữa
Minh "mải học bài, mải đá bóng" nên "quên bẵng": quên hẳn đi, không còn nghĩ tới. Bài không nói Minh cố tình quên, cũng không nói Minh nhớ ra ngay: phải đến chiều mười bốn tháng Tám, Minh mới nói với Tuấn "Tớ đã hứa với em tớ rồi."
5
Theo bài đọc, mỗi ý sau về việc Minh làm đèn đúng hay sai?
Đúng / Sai · 1 điểm
a)Lần đầu buộc nan, Minh đã làm được ngôi sao năm cánh đều nhau.Đ / S
b)Ông nội chỉ cho Minh cách đo các nan cho bằng nhau, buộc chỉ thật chặt.Đ / S
c)Minh dán chiếc đèn bằng giấy bóng kính màu xanh.Đ / S
d)Chiếc đèn làm xong khi đèn điện trong xóm đã bật sáng.Đ / S
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: a) S · b) Đ · c) S · d) Đ
Chấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
a sai: "Lần đầu, cậu buộc vội nên ngôi sao bị méo, năm cánh to nhỏ khác nhau." b đúng: ông "chỉ cho cháu cách đo các nan cho bằng nhau, buộc chỉ thật chặt ở từng góc". c sai: đèn dán "giấy bóng kính đỏ". d đúng: "Đến lúc đèn điện trong xóm bật sáng, chiếc đèn mới xong."
6
Vì sao Minh đứng lặng một lúc rồi bảo Tuấn: “Tớ xin lỗi. Hôm nay tớ phải ở nhà.”?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Vì thấy em ngồi chờ, Minh nhớ ra lời hứa làm đèn cho em
B.Vì Minh đã hứa với ông nội là chiều nay sẽ ở nhà ôn bài
C.Vì Minh sợ đội xóm mình thua thì các bạn sẽ trách cậu
D.Vì Minh thích làm đèn ông sao hơn là đi đá bóng với bạn
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Vì thấy em ngồi chờ, Minh nhớ ra lời hứa làm đèn cho em
Đề giấy: Vì sao Minh không đi đá trận chung kết cùng Tuấn? Viết câu trả lời của em.
Trả lời mẫu: Vì Minh thấy Bống ôm giấy bóng kính đỏ ngồi ở bậu cửa nhìn theo anh. Minh nhớ mình đã hứa làm đèn ông sao cho em trước đêm Rằm, mà mai đã là Rằm, nên Minh ở nhà làm đèn.
Minh định chạy đi thì "thấy Bống ngồi ở bậu cửa, ôm mấy tờ giấy bóng kính đỏ", "chỉ nhìn theo anh". Minh nói với Tuấn: "Tớ đã hứa với em tớ rồi." Lời hứa là với em, không phải với ông. Minh vẫn thích đá bóng (cậu "mải đá bóng", nghe đội thua thì "hơi tiếc"), và bài không nói Minh sợ bị trách.
7
Câu chuyện “Chiếc đèn ông sao” kể về điều gì?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Cách làm một chiếc đèn ông sao bằng nan tre và giấy bóng kính
B.Hai anh em cùng ra chợ chọn mua đèn ông sao cho đêm Rằm
C.Một người anh bỏ trận bóng, ở nhà tự tay làm đèn Trung thu cho em
D.Đêm Rằm, các bạn nhỏ trong xóm cầm đèn đi rước thật vui
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Một người anh bỏ trận bóng, ở nhà tự tay làm đèn Trung thu cho em
Đề giấy: Nêu nội dung chính của câu chuyện “Chiếc đèn ông sao”.
Trả lời mẫu: Câu chuyện kể về Minh: vì đã hứa với em gái, Minh bỏ trận bóng chung kết mình rất thích, ở nhà cặm cụi làm cho em chiếc đèn ông sao trước đêm Rằm.
Nội dung chính phải nói được cả câu chuyện: Minh hứa làm đèn cho em → bỏ trận bóng ở nhà làm đèn → em có đèn đi rước, Minh thấy vui. Cách buộc nan, đêm rước đèn chỉ là từng phần nhỏ của câu chuyện; Bống không muốn đèn mua ở chợ, hai anh em không đi chợ mua đèn.
8
Câu chuyện khuyên em điều gì?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Không nên hứa với em nhỏ, vì dễ phải bỏ những việc mình thích
B.Đèn tự làm bao giờ cũng đẹp hơn đèn mua ở ngoài chợ
C.Đã hứa thì phải giữ lời, kể cả khi phải bỏ một điều mình thích
D.Làm việc gì cũng nên làm thật nhanh cho xong sớm
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Đã hứa thì phải giữ lời, kể cả khi phải bỏ một điều mình thích
Đề giấy: Câu chuyện khuyên em điều gì? Kể ngắn một lần em đã giữ (hoặc chưa giữ) lời hứa với người thân và điều em nghĩ sau lần đó. Viết 2–3 câu.
Trả lời mẫu: Câu chuyện khuyên em: đã hứa thì phải giữ lời, kể cả khi phải bỏ một việc mình rất thích, như Minh bỏ trận bóng để làm đèn cho em. Có lần em hứa đọc truyện cho em trai nghe nhưng lại mải xem ti vi; em trai buồn lắm. Từ đó, em luôn làm xong điều đã hứa rồi mới chơi.
Câu cuối bài: "Minh nghĩ: giữ được lời hứa với em còn vui hơn thắng một trận bóng." Minh rất thích đá bóng nhưng vẫn ở nhà làm đèn vì "Tớ đã hứa với em tớ rồi". Câu chuyện không khuyên đừng hứa. "Đèn mua ngoài chợ chẳng đẹp bằng đèn anh làm" chỉ là lời Bống nói, không phải điều câu chuyện muốn khuyên. Lần đầu Minh buộc vội nên ngôi sao bị méo, phải làm lại: làm vội không tốt.
9
Chọn đại từ thích hợp điền vào chỗ trống: “Bống ôm chiếc đèn ông sao suốt buổi tối. Lúc đi ngủ, cô bé vẫn đặt …… ngay cạnh gối.”
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.tớ
B.ai
C.nó
D.thế
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: nó
Đề giấy: Điền đại từ thích hợp vào chỗ chấm: “Bống ôm chiếc đèn ông sao suốt buổi tối. Lúc đi ngủ, cô bé vẫn đặt …… ngay cạnh gối.” Đại từ em điền thay thế cho từ ngữ nào?
Trả lời mẫu: Lúc đi ngủ, cô bé vẫn đặt nó ngay cạnh gối. ("Nó" thay cho "chiếc đèn ông sao".)
Bống đặt cái gì cạnh gối? Đó là chiếc đèn ông sao. "Nó" thay cho "chiếc đèn ông sao" để khỏi lặp lại. "Tớ" là đại từ xưng hô, dùng khi tự xưng lúc nói chuyện; "ai" là đại từ nghi vấn, dùng để hỏi; "thế" thay cho cả một ý hay một việc làm, không thay cho tên đồ vật.
10
Từ “tay” trong câu nào dưới đây được dùng với nghĩa gốc?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Ông ngồi tựa vào tay ghế, nhìn cháu làm đèn.
B.Bống kéo tay áo anh, đòi đi rước đèn.
C.Minh cầm con dao nhỏ trong tay, vót nan tre.
D.Tuấn là tay bóng cừ nhất xóm.
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Minh cầm con dao nhỏ trong tay, vót nan tre.
Nghĩa gốc của "tay" là bộ phận của cơ thể người, dùng để cầm, nắm: "cầm con dao nhỏ trong tay". "Tay ghế" (chỗ để gác tay ở hai bên ghế), "tay áo" (phần áo che cánh tay), "tay bóng cừ" (người giỏi đá bóng) là nghĩa chuyển.
11
Bài đọc viết: “Minh lấy mấy thanh tre ông chẻ sẵn, cặm cụi vót từng chiếc nan thật nhẵn.” Những từ nào đồng nghĩa với từ “cặm cụi”? (Chọn 2 từ)
Chọn nhiều đáp án · 1 điểm
A.miệt mài
B.vội vàng
C.mải miết
D.lười biếng
E.nhởn nhơ
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: miệt mài, mải miết
Chấm từng ý: mỗi ý đúng được một phần điểm của câu.
"Cặm cụi", "miệt mài", "mải miết" đều chỉ dáng chăm chú, chuyên tâm làm một việc trong thời gian dài, không để ý việc khác. "Vội vàng" là làm nhanh cho xong (lần đầu Minh "buộc vội" nên ngôi sao bị méo); "lười biếng", "nhởn nhơ" có nghĩa ngược lại.
12
Thành ngữ nào dưới đây có chứa cặp từ đồng nghĩa?
Trắc nghiệm · 1 điểm
A.Gần nhà xa ngõ
B.Trước lạ sau quen
C.Thay hình đổi dạng
D.Đầu voi đuôi chuột
💡 Xem đáp án & lời giải
Đáp án: Thay hình đổi dạng
Đề giấy: Tìm một thành ngữ có chứa cặp từ đồng nghĩa. Đặt một câu với thành ngữ em vừa tìm được.
Trả lời mẫu: Thành ngữ: Thay hình đổi dạng (thay và đổi, hình và dạng). Đặt câu: Sau trận mưa xuân, khu rừng như thay hình đổi dạng, cây nào cũng đâm chồi xanh mướt.
Trong "Thay hình đổi dạng", "thay" và "đổi" là cặp từ đồng nghĩa, "hình" và "dạng" cũng là cặp từ đồng nghĩa. Các cặp "gần, xa", "trước, sau", "lạ, quen" có nghĩa ngược nhau; "Đầu voi đuôi chuột" không có cặp từ nào cùng nghĩa.