Hình chữ nhật
mới ở lớp 3a là chiều dài, b là chiều rộng
- P = (a + b) × 2
- S = a × b
- a = S : b
- b = S : a
Ví dụChiều dài 8 cm, chiều rộng 5 cm → P = (8 + 5) × 2 = 26 cm; S = 8 × 5 = 40 cm²
Lớp 3 là năm con gặp công thức hình học đầu tiên: chu vi rồi diện tích hình chữ nhật, hình vuông. Trước đó là nhận biết trung điểm, hình tròn, góc vuông và khối hộp. Đề cuối kì lớp 3 gần như chắc chắn có một câu tính chu vi hoặc diện tích. Dưới đây là 8 dạng theo đúng thứ tự sách Kết nối tri thức, mỗi dạng có cách làm, 2 công thức kèm hình vẽ và 9 bài toán có lời giải mẫu; muốn luyện thêm thì mỗi bài có 10 bài tập tự chấm.
Nhận biết điểm ở giữa và trung điểm của đoạn thẳng.
Tâm, bán kính, đường kính của hình tròn và quan hệ d = r × 2.
Nhận biết góc, dùng ê ke kiểm tra góc vuông.
Đỉnh, cạnh, góc và đặc điểm riêng của từng hình.
Viên gạch lát nền hình vuông có cạnh 40 cm. Xếp 2 viên sát nhau thành một hàng, được hình chữ nhật có chiều dài:
Hai viên xếp sát nhau thành một hàng → chiều dài bằng hai cạnh viên gạch cộng lại.
Đỉnh, cạnh, mặt của khối lập phương và khối hộp chữ nhật.
Xếp 3 tầng khối lập phương nhỏ, mỗi tầng 4 khối. Có tất cả bao nhiêu khối nhỏ?
3 tầng, mỗi tầng 4 khối → 4 được lấy 3 lần.
Bé Na xếp một khối lập phương to từ các khối nhỏ: mỗi tầng 2 × 2 khối, chồng 2 tầng. Bé cần bao nhiêu khối nhỏ?
Tính số khối của một tầng trước (2 hàng, mỗi hàng 2 khối), rồi nhân với số tầng.
Tính chu vi tam giác, tứ giác, hình chữ nhật, hình vuông.
Sân bóng mini hình chữ nhật dài 25 m, rộng 15 m. Nam chạy đúng 2 vòng quanh sân. Nam chạy bao nhiêu mét?
Một vòng quanh sân chính là chu vi hình chữ nhật. Tính chu vi, rồi nhân 2 vì chạy 2 vòng.
Khái niệm diện tích và đơn vị xăng-ti-mét vuông.
Miếng bìa gồm 24 ô vuông 1 cm², cắt đi một phần gồm 9 ô. Phần còn lại có diện tích bao nhiêu xăng-ti-mét vuông?
Mỗi ô 1 cm² → đếm số ô còn lại là ra diện tích.
Ghép 2 miếng bìa, mỗi miếng có diện tích 6 cm², thành một hình mới. Diện tích hình mới là:
Ghép hai miếng bìa lại thì diện tích cộng vào nhau.
Bánh quy vuông có diện tích 4 cm². Khay bánh xếp được 8 chiếc sát nhau. Cả khay bánh chiếm diện tích bao nhiêu xăng-ti-mét vuông?
Mỗi chiếc 4 cm², có 8 chiếc → phép nhân.
Công thức tính diện tích hình chữ nhật và hình vuông.
Tấm thiệp hình chữ nhật dài 2 dm, rộng 9 cm. Diện tích là bao nhiêu xăng-ti-mét vuông?
Chiều dài và chiều rộng khác đơn vị → đổi 2 dm ra xăng-ti-mét rồi mới nhân.
Căn phòng hình chữ nhật dài 6 m, rộng 4 m, được lát bằng gạch vuông cạnh 1 m (mỗi viên 1 m²). Cần bao nhiêu viên gạch?
Mỗi viên gạch phủ đúng 1 m² → số viên gạch bằng số mét vuông của nền nhà.
Gồm cả công thức học từ lớp dưới vì đề lớp 3 vẫn hỏi lại. Bản in A4 trọn bộ ở trang Công thức Toán lớp 3.
P là chu vi, S là diện tích. Hai số đo phải cùng đơn vị mới được thay vào công thức. Trong hình, nét cam đứt là chiều cao — luôn vuông góc với đáy, KHÔNG phải cạnh bên.
a là chiều dài, b là chiều rộng
Ví dụChiều dài 8 cm, chiều rộng 5 cm → P = (8 + 5) × 2 = 26 cm; S = 8 × 5 = 40 cm²
a là độ dài một cạnh
Ví dụCạnh 6 cm → P = 6 × 4 = 24 cm; S = 6 × 6 = 36 cm²
Tám dạng: điểm ở giữa và trung điểm, hình tròn (tâm, bán kính, đường kính), góc vuông và góc không vuông, hình tam giác – tứ giác – hình chữ nhật – hình vuông, khối lập phương – khối hộp chữ nhật, chu vi các hình, xăng-ti-mét vuông, diện tích hình chữ nhật và hình vuông.
Chu vi hình vuông = cạnh × 4. Ví dụ cạnh 6 cm thì chu vi là 6 × 4 = 24 cm. Chu vi hình chữ nhật = (dài + rộng) × 2, hai số đo phải cùng đơn vị.
Có, ở học kì 2: diện tích hình chữ nhật = dài × rộng, diện tích hình vuông = cạnh × cạnh, đơn vị là xăng-ti-mét vuông (cm²). Đây là chỗ hay nhầm với chu vi nên cần làm nhiều bài có lời giải.