Bảng nhân 10 (bảng cửu chương 10) – làm neo cho bảng 9 và bảng 5

Trong sách giáo khoa lớp 2 và lớp 3 (Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo, Cánh diều) không có bài tên «Bảng nhân 10». Con gặp nhân 10 như một quy tắc ở phần số tròn chục, rồi dùng nó làm mốc tính nhanh cho hai bảng khó nhớ hơn là bảng 9 và bảng 5.

Lấy bảng 10 làm neo nghĩa là: không đếm thêm từng nhịp, mà đứng ở số tròn chục rồi lùi hoặc chia đôi một lần.

Bảng 9 từ bảng 10: nhân 10 rồi bớt đi một lần

• 9 × 2 = 10 × 2 − 2 = 20 − 2 = 18
• 9 × 3 = 10 × 3 − 3 = 30 − 3 = 27
• 9 × 4 = 10 × 4 − 4 = 40 − 4 = 36
• 9 × 5 = 10 × 5 − 5 = 50 − 5 = 45
• 9 × 6 = 10 × 6 − 6 = 60 − 6 = 54
• 9 × 7 = 10 × 7 − 7 = 70 − 7 = 63
• 9 × 8 = 10 × 8 − 8 = 80 − 8 = 72
• 9 × 9 = 10 × 9 − 9 = 90 − 9 = 81

Bảng 5 từ bảng 10: nhân 10 rồi chia đôi

• 5 × 2 = 10 × 2 : 2 = 20 : 2 = 10
• 5 × 3 = 10 × 3 : 2 = 30 : 2 = 15
• 5 × 4 = 10 × 4 : 2 = 40 : 2 = 20
• 5 × 6 = 10 × 6 : 2 = 60 : 2 = 30
• 5 × 7 = 10 × 7 : 2 = 70 : 2 = 35
• 5 × 8 = 10 × 8 : 2 = 80 : 2 = 40
• 5 × 9 = 10 × 9 : 2 = 90 : 2 = 45

Mẹo 1: thêm số 0. Muốn tính 10 × 7 thì viết 7 rồi viết thêm một chữ số 0 bên phải, được 70. Mẹo này đúng với mọi số, như 10 × 36 = 360.

Mẹo 2: khi quên một phép của bảng 9, tính qua bảng 10: 9 × n = 10 × n − n. Chỉ cần nhớ cách tính tích tròn chục và phép trừ trong phạm vi 100.

• ·Nhân với 10 chỉ cần viết thêm một chữ số 0 vào sau thừa số kia: 10 × 6 = 60, 10 × 9 = 90.
• ·Mượn bảng 10 để tính bảng 9: nhân 9 bằng nhân 10 rồi bớt đi một lần số đó. 9 × 7 = 70 − 7 = 63.
• ·Mượn bảng 10 để tính bảng 5: lấy nhân 10 rồi chia đôi. 5 × 8 = 80 : 2 = 40.

Chữ số cuối của mọi tích trong bảng 10 đều là 0, và phần đứng trước số 0 chính là thừa số còn lại: 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100.

Bảng 10 không có tuần, bài hay trang riêng trong ba bộ sách nên trang này không ghi số trang. Bảng nhân 2 và bảng nhân 5 học ở lớp 2 (học kì 2); bảng 3, 4, 6, 7, 8, 9 học ở lớp 3. Bảng 10 đi kèm các bảng này như quy tắc nền.

Hai nơi bảng 10 có ích nhất là bảng nhân 9 và bảng nhân 5.